مفاهیم عرصه و اعیان برای تمامی املاک دارای سند و سندهای ملکی با کاربریهای متعدد از جمله مسکونی، تجاری، اداری معنا پیدا میکند عرصه، زمینی است که روی آن بنا ساخته شده است و منظور از اعیان همان بنای احداث شده بر روی زمین میباشد.
در بحث عرصه و اعیان، تفکیک و افراز املاک و اراضی از اهم مسائل شهری و پایه و اساس رشد موزون شهرها و اجرای طرحهای جامع و تفصیلی و ضوابط مقرر در طرحهای مذکور میباشد. در حقیقت میتوان با به کار بردن ضوابط اصولی، از طریق کنترل و نظارت بر تفکیک املاک و اراضی به بسیاری از اهداف طرحهای جامع و تفصیلی دست پیدا کرد، لذا تفکیک اراضی شهری در واقع زمین شکلگیری فضای ساختمانی و فرم شهری تا مقیاس محله و ناحیه محسوب میگردد؛ زیرا فضاها و ساختمانها بر اساس نوع تفکیک املاک و اراضی پدید میآید.
در این نوشتار، با اتخاذ روش تحلیلی توصیفی، به بررسی حقوقی مفاهیمی؛ چون عرصه، اعیان، تفکیک و شمارهگذاری املاک و اراضی در مقام اجرا، چگونگی تنظیم صورتمجلس تفکیکی، همچنین صور مختلف تنظیم سند مالکیت اراضی و آپارتمانی و تحلیل رابطه مالکیت عرصه و اعیان به صورت نظری و کاربردی پرداخته شده است.
