«اعاده دادرسی» نهادی است قانونی که بر اساس مواد 474 تا 483 قانون آیین دادرسی کیفری (1392)، به عنوان یکی از طرق فوق‌العاده اعتراض به احکام کیفری، در نظام حقوقی ایران به رسمیت شناخته شده است. با توجه به وجود تفاسیر مختلف از عبارت «خلاف شرع بین» در ماده 477 ق.آ.د.ک؛ و فقدان رویه قضایی منقح در خصوص «معیارهای تجویز اعاده دادرسی»، مسائل و ابهاماتی در فرایند کاربست این نهاد موصوف وجود دارد. غایت پژوهش حاضر پرداختن به اعاده دادرسی در راستای پاسخ به ابهامات و مسائل پیش‌‌رو است. بر اساس قانون آیین دادرسی کیفری، اعاده دادرسی در امور کیفری دو نوع است: ۱) اعاده دادرسی عام؛ موضوع ماده 474 و ۲) اعاده دادرسی خاص؛ موضوع ماده 477. هر دو شیوه، از طرق فوق‌العاده اعتراض و از جهاتی هستند که در موارد خاص، حسب مورد، نسبت به احکام و یا قرارهای قطعی موضوعیت دارند؛ توضیح آنکه اعاده دادرسی عام تنها در مورد احکام قطعیت یافته مصداق داشته و قرارهای نهایی قطعی را شامل نمی‌شود، ولی اعاده دادرسی خاص در مورد آرای قطعی مراجع قضایی (اعم از حقوقی و کیفری) شامل احکام و قرارهای دیوان‌عالی کشور، سازمان قضایی نیروهای مسلح، دادگاه‌های بدوی و تجدیدنظر، دادسراها و شوراهای حل اختلاف قابل اعمال می‌باشد. همچنین، اعاده دادرسی عام دارای جهات هفت‌گانه بوده، ولی تنها جهت اعاده دادرسی خاص، مخالفت آرای قطعی با شرع بین می‌باشد؛ مضافاً آنکه از حیث دارندگان حق تقاضای اعاده دادرسی و برخی ترتیبات و آثار نیز، تفاوت‌هایی میان آنها وجود دارد.