تنوع و گوناگونی پاسخ‌های کیفری، بخشی از تنوعات معنادار و حکمت‌آمیز سیاست جنایی در اسلام می‌باشد. از جمله نمودها و نمادهای این حکمت تشریعی جزایی، تشریع کیفرهای ثابت و معیّن (حدود) و مجازات‌های نامعین و انعطاف‌پذیر (تعزیرات) می‌باشد. برداشت صحیح از ادله شرعی و منطبق با اهداف دین اسلام و فلسفه‌ مجازات‌ها در سیاست کیفری اسلام اقتضا دارد که حدود و تعزیرات به عنوان دو نوع پاسخ کیفری به دو دسته جرایم؛ یکی معین و قطعی که در مقابل جرایم مهم و غیر قابل اغماض اعمال می‌گردد و دیگری نامعین و غیرقطعی که حدود تعیین و میزان آن بسته به اختیار قاضی است؛ تبیین شود. لکن وجود اختلاف شدید آراء فقهی راجع به جوانب کیفرهای مختلف حدود و خاصه تعزیرات، نشان دهنده ناشناختگی ماهیت واقعی کیفر در فقه و حقوق ایران می‌باشد. این ناشناختگی فقهی موجب آن شده است که در سیاست جنایی تقنینی و نیز قضایی، در جمهوری اسلامی ایران، نتایج مثبت مورد انتظار از این تنوع ابزارهای جزایی کمتر به دست آید و تفاوت‌هایی در این دو پاسخ کیفری به وجود آید. در این راستا نگارنده با استفاده از روش توصیفی تحلیلی به تبیین جایگاه کیفر در فقه و حقوق جزای ایران می‌پردازد.