ضابطان دادگستری در مقام انجام وظایف قانونی خود با توجه به اختیارات تقریباً وسیعی که دارند ممکن است باعث تجاوز به حقوق متهمان و شهروندان و در نتیجه آسیب به نظام عدالت کیفری شوند. کلمه ضابط برای نخستین بار در حدود 114 سال پیش در قانون اصول محاکمات جزایی در ادبیات حقوقی وارد شد. به طور کلی ضابطین مأمورانی هستند که رأساً به موجب قانون یا تحت نظارت و تعلیمات مقام قضایی ذیصلاح یا دادستان در کشف جرم، حفظ آثار و علائم جرم، شناسایی، یافتن و جلوگیری از فرار یا مخفی شدن متهم، تحقیقات مقدماتی، ابلاغ اوراق و اجرای تصمیمات قضایی به موجب قانون اقدام مینمایند. آنچه در خصوص وظایف ضابطین در قانون آیین دادرسی کیفری ذکر شده است، عبارت از کشف کلیه جرایم، شناسایی مرتکبان جرم، جمعآوری دلایل و مدارک و انجام دستورات مقام قضایی است (در خصوص انجام دستورات مقام قضایی مکلف به قبول آن است و اختیاری در خصوص رد دستور ندارد). ضابطین با توجه به حوزه شغلی که دارند در معرض برخورد با حقوق عامه قرار دارند؛ لذا در خصوص بررسی و تحلیل وظایف ضابطین و نقش آن در نظام عدالت کیفری و نتیجتاً صدور آراء قضایی عادلانه ابتدا به بررسی مفاهیم و مبانی ضابطین پرداخته و به دستهبندی وظایف و ذکر آنان میپردازیم، سپس به آسیبها و چالشهایی که در این خصوص وجود دارد اشاره میکنیم و در آخر راهکارهایی که تا حدودی میتواند در رفع این چالشها راهگشا باشد بیان میشود.