دادرسی منصفانه مسئلهای است که در بسیاری از اسناد بینالمللی مورد تأکید قرار گرفته است. اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق بینالمللی حقوق مدنی سیاسی و نیز قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به این نکته اشاره نموده است. حق دادرسی منصفانه در تمام مراحل دادرسی جریان پیدا میکند. اهمیت دادرسی منصفانه از این جهت بیشتر است که ضمانت اجرای سایر حقوق نیز میباشد. ممکن است بسیاری از حقوق را برای افراد به رسمیت بشناسیم، ولی اگر چارچوبی نباشد که در آن افراد بتوانند از حقوق خود دفاع کنند، بود یا نبود حقوق، دیگر تفاوتی ندارد. حرکت به سمت یک جامعه عدالت محور مستلزم برخورداری از حق دادرسی منصفانه است. حقوقی که برای افراد مختلف در قوانین شناخته شده، در صورتی میتواند برای صاحبان آن ارزشمند باشد که حقوق و ضمانت اجرای آن از طریق یک دادرسی منصفانه تضمین شده باشد. دادرسی منصفانه ایده حقوق بشری است و همه ملاحظاتی که در دین و حقوق بشر اسلامی جاری است، ممکن است در این حوزه نیز جریان یابد. بررسی جایگاه دادرسی منصفانه، ضرورت، اهمیت، اصول، آیین و سازوکارهای آن در پرتو حقوق بشر، اسناد داخلی و بینالمللی از موضوعاتی است که در این تحقیق به آن میپردازیم. تاریخ، جامعهای را نشان ندارد که دیرزمانی فارغ از دغدغهها و معضلات امنیتی روزگار سپری کرده باشد. نیاز به امنیت پس از نیازهای فیزیولوژیک مهمترین نیاز بشر محسوب میشود. آبراهام هر ولد مازلو در شرحی که از سلسهمراتب نیازهای انسانی عنوان نموده، پس از نیازهای فیزیولوژیک؛ مانند گرسنگی و ...، بلافاصله نیاز به امنیت و ایمنی را بیان کرده است. امنیت و میزان آن برای تمام نظامهای سیاسی شهروندان، صرفنظر از سطوح توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و خطمشی، از مهمترین مسائل به شمار میآید.
