دادرسی

دادرسی

واکاوی معیارهای دادرسی منصفانه در اسناد بین‌المللی، منطقه‌ای و حقوق ایران با نگاهی به دادرسی جرایم نیروهای مسلح

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
معاون قضایی و حقوقی سازمان قضایی نیروهای مسلح و مدرس دانشگاه
چکیده

امروزه در اکثر نظام‌های حقوقی جهان به تأسی از مفاد اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای، معیارها و تضمینات دادرسی منصفانه جایگاه خاصی پیدا کرده و رکن اساسی دادرسی کشورها را تشکیل می‌دهد. در حقوق ایران نیز اصول و شاخص‌های مهم آن در قانون اساسی و قوانین عادی ذکر شده است. مهم‌ترین معیارها و مؤلفه‌های تشکیل‌دهنده دادرسی عادلانه و منصفانه حاکم بر دادرسی‌های حقوقی، کیفری و اداری عبارت‌اند از؛ «استقلال دادگاه، بی‌طرفی مقامات قضایی، علنی بودن دادرسی، قانونی بودن جرم و مجازات، شخصی بودن مسئولیت کیفری، برابری سلاح‌ها، حق بهره‌مندی از وکیل، مستند و مستدل بودن آراء، حق دسترسی به دادگاه صالح و قانونی، تفهیم اتهام و دلایل آن به متهم، محق بودن متهم به سکوت، حق اعتراض و تجدیدنظرخواهی». مقاله حاضر به صورت توصیفی و تحلیلی و با روش کتابخانه‌ای با پرداختن به معیارهای اشاره شده به تبیین اینکه محاکم نظامی نیز به عنوان بخشی از قوه قضاییه از حیث حاکمیت معیارهای دادرسی منصفانه تابع عمومات و اصول کلی حاکم بر دادرسی‌های کیفری هستند، می‌پردازد.
 
کلیدواژه‌ها

دوره 27، شماره 159 - شماره پیاپی 159
اندیشه ها
مرداد و شهریور 1402
صفحه 21-31

  • تاریخ دریافت 05 آبان 1403
  • تاریخ اولین انتشار 05 آبان 1403
  • تاریخ انتشار 01 مرداد 1402